Cytrusowe – co oznacza w perfumach?

Perfumy określane jako cytrusowe mają wyraźny profil związany z zapachem skórek, soku i aromatycznych olejków owoców cytrusowych.

Najczęściej spotkasz w nich bergamotkę, cytrynę, słodką lub gorzką pomarańczę, mandarynkę, grejpfrut i limonkę. Poszczególne materiały nie pachną jednak identycznie.

Słodka pomarańcza może być soczysta i owocowa, cytryna bardziej iskrząca i skórkowa, grejpfrut gorzkawy, a bergamotka bardziej zielona, elegancka i lekko kwiatowa.

Dlatego „cytrusowe” jest szerokim określeniem profilu, a nie informacją, że wszystkie należące do niego kompozycje pachną tak samo.

W przypadku wielu naturalnych cytrusów najważniejszym materiałem perfumeryjnym jest olejek znajdujący się przede wszystkim w zewnętrznej części skórki owocu.

Olejki z cytryny, pomarańczy, bergamotki, grejpfruta czy części odmian limonki mogą być otrzymywane mechanicznie poprzez tłoczenie na zimno.

Przykładowo IFF opisuje olejek ze słodkiej pomarańczy Citrus sinensis jako materiał tłoczony ze skórki, o soczystym i słodkim charakterze przypominającym świeżo obraną pomarańczę.

Olejek cytrynowy z Citrus limon również pochodzi ze skórki. Jego profil może być iskrzący, skórkowy, soczysty i lekko zielony.

Neroli jest silnie związane ze światem cytrusów, ale warto odróżnić je od olejków tłoczonych ze skórek owoców.

Neroli otrzymuje się z kwiatów gorzkiej pomarańczy Citrus aurantium, najczęściej przez destylację. Dlatego jego profil jest bardziej kwiatowy, zielony i świeży niż typowy olejek z pomarańczowej skórki.

Z tej samej rośliny można uzyskać różne materiały: z owocu – olejek z gorzkiej pomarańczy, z kwiatów – neroli lub absolut kwiatu pomarańczy, a z liści i młodych gałązek – petitgrain.

Wszystkie należą do wspólnego botanicznego świata cytrusów, ale nie są tym samym surowcem ani tym samym zapachem.

Cytrusowe materiały bardzo często kojarzy się z nutami głowy. Wynika to z ich świeżego, dynamicznego charakteru oraz stosunkowo wysokiej lotności wielu ważnych komponentów.

Dzięki temu bezpośrednio po aplikacji mogą tworzyć bardzo jasne i czytelne pierwsze wrażenie: skórkę cytryny, soczystą mandarynkę, gorzkawy grejpfrut albo zieloną bergamotkę.

Wraz z rozwojem perfum świeża część często ustępuje bardziej trwałym nutom kwiatowym, drzewnym, piżmowym i ambrowym.

Nie oznacza to jednak, że cytrusowy charakter musi zniknąć po kilku minutach. Perfumiarze mogą wydłużać i rekonstruować ten efekt przy użyciu bardziej substantywnych materiałów i całych akordów cytrusowych.

Nie. Cytrusowe perfumy bardzo często pachną świeżo, ale „świeże” jest znacznie szerszym pojęciem.

Świeżość można budować również przy pomocy nut akwatycznych, zieleni, aromatycznych ziół, mięty, aldehydów czy chłodnych piżm.

Cytrusy są bardzo silnie związane z tradycją kompozycji kolońskich. Klasyczny styl Eau de Cologne opiera się na bardzo świeżym charakterze, w którym bergamotka, cytryna, pomarańcza i aromatyczne materiały odgrywają ważną rolę.

Dlatego hasło EDC – Eau de Cologne często pojawia się obok rodziny cytrusowej.

Trzeba jednak odróżnić styl koloński od koncentracji EDC. Zapach może mieć cytrusowo-koloński charakter, a jednocześnie być sprzedawany jako EDT, EDP lub w jeszcze innym stężeniu.

To jedno z najczęstszych uproszczeń. Wiele naturalnych cytrusowych materiałów rzeczywiście ma dynamiczny, stosunkowo lotny charakter i najmocniej zaznacza się na początku.

Nie oznacza to jednak, że całe perfumy muszą mieć słabą trwałość.

Cytrusowe otwarcie może być osadzone na bardzo trwałej bazie z piżm, drewna, paczuli, wetywerii, Ambroxanu czy innych materiałów.

Współczesne formuły wykorzystują również frakcjonowane naturalne olejki, specjalistyczne materiały cytrusowe oraz syntetyczne molekuły pomagające utrzymać charakter świeżości znacznie dłużej.

W pierwszych minutach cytrusowe otwarcie może być bardzo wyraźne i energetyczne. Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że perfumy będą przez cały czas miały wysoką projekcję.

W miarę rozwoju kompozycji coraz większe znaczenie mają materiały z serca i bazy. Dlatego jeden zapach cytrusowy może być bardzo dyskretny, a drugi tworzyć wyraźną aurę.

O projekcji zawsze lepiej mówić na poziomie konkretnego zapachu, a nie pojedynczej rodziny.

Niektóre naturalne olejki cytrusowe, szczególnie określone olejki tłoczone ze skórek, mogą zawierać furokumaryny. Część z nich może zwiększać reakcję skóry na promieniowanie UV.

IFRA posiada dlatego konkretne standardy dotyczące między innymi tłoczonego olejku bergamotkowego, grejpfrutowego, cytrynowego i limonkowego.

W przemyśle stosuje się odpowiednie ograniczenia, a dostępne są również materiały typu FCF/FCR, w których zawartość fototoksycznych furokumaryn została znacząco ograniczona.

Przykładowo IFF oferuje rektyfikowany olejek cytrynowy, w którym proces technologiczny ogranicza furokumaryny właśnie po to, aby ułatwić bezpieczne wykorzystanie materiału w formułach zapachowych.

Rodzina cytrusowa nie ma przypisanej płci. Bergamotka, mandarynka, cytryna czy grejpfrut regularnie występują w perfumach damskich, męskich i unisex.

Nie. Wysoka temperatura bardzo dobrze współgra z lekką i energetyczną stroną cytrusów, dlatego lato jest ich naturalnym środowiskiem. Nie jest jednak jedynym.